Warto dbać o wodę

Anna Dulak

eco info | 08.02.2018 08:59

W związku z wejściem w życie nowego Prawa wodnego ceny wody mogą wzrosnąć. Dodatkowo, wbrew powszechnej opinii, Polsce zagraża deficyt wody*. Dlatego efektywne korzystanie z wody stanowi istotne wyzwanie dla wszystkich polskich miast. Konieczna jest poprawa i rozwój systemu wodociągowego oraz kanalizacji, a także wspieranie mieszkańców w efektywnym gospodarowaniu wodą, m.in. poprzez kampanie edukacyjne.


Od 1 stycznia obowiązuje nowe Prawo wodne, które centralizuje działania państwa w zakresie gospodarki wodnej. Zmiany w wysokości opłat dotyczą wielu gałęzi przemysłu, m.in. branży energetycznej, producentów napojów czy hodowców ryb. W nieodległej przyszłości w życie mają wejść także nowe opłaty stałe, które mogą mieć wpływ na wysokość taryf ustalanych przez przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjne. Dla gospodarstw domowych może to oznaczać wzrost rachunków za wodę.

 

© CONSTANS PR


Za oszczędzaniem tego surowca przemawiają również względy ekologiczne. Polskie zasoby wodne per capita są trzykrotnie mniejsze w porównaniu z europejską średnią, co sprawia, że na 3/4 obszaru kraju pojawiają się okresowe deficyty wody, najczęściej w województwach wielkopolskim i mazowieckim**. Dlatego konieczne jest racjonalne wykorzystanie tych zasobów. Bardzo ważne są inwestycje prowadzone w polskich miastach i edukacja mieszkańców. W ramach konkursu ECO-MIASTO nagrodzono udane inicjatywy w tej dziedzinie prowadzone przez Częstochowę, Wrocław, Leszno, Jastrzębie-Zdrój i Ostrów Wielkopolski.

Niezbędne inwestycje
Aby straty wody były jak najmniejsze, a mieszkańcy mogli stale korzystać z zaopatrzenia w czystą wodę, konieczne są inwestycje w infrastrukturę. Modernizacja sieci wodociągowej oraz jej monitoring umożliwiają lepsze gospodarowanie wodą, a co za tym idzie – realne oszczędności. Samorządy nie muszą samodzielnie ponosić kosztów takich inwestycji. Mogą ubiegać się o dofinansowanie ze środków Funduszy Europejskich lub zawrzeć umowę partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP). Dzięki temu mają szansę realizować projekty, które w innych okolicznościach byłyby poza ich zasięgiem. Zaletą partnerstw publiczno-prywatnych jest to, że partner zapewnia nowoczesne technologie i know-how, a jednocześnie jeszcze przez wiele lat po zakończeniu inwestycji jest odpowiedzialny za jakość swoich usług.


Na rzecz ograniczenia strat wody regularnie działa Częstochowa, która modernizuje swoją sieć wodociągową, m.in. rozbudowując jej monitoring. W Ostrowie Wielkopolskim codziennie analizowane są dane dotyczące minimalnych nocnych przepływów i na tej podstawie usuwane są ewentualne awarie, które mogłyby skutkować stratami wody. Monitoring od dawna działa również we Wrocławiu, gdzie od 2017 r. wdrażana jest technologia umożliwiająca dokładną kontrolę największych przewodów wodociągowych.


Świadomość mieszkańców rośnie
W dziedzinie działań edukacyjnych wyróżnia się Częstochowa, nagrodzona w kategorii gospodarka wodna konkursu ECO-MIASTO 2017. W mieście organizowano m.in. obchody Światowego Tygodnia Wody i Światowego Dnia Wody, by zwrócić uwagę na to, jak cenne są te zasoby. Mieszkańcy mieli na przykład okazję, by zwiedzić najstarsze ujęcie wody w okolicy. W Lesznie, które także zostało laureatem tegorocznej edycji konkursu ECO-MIASTO, prowadzona była m.in. kampania informacyjna „Śmieć zatyka sieć”. Jej celem było zwrócenie uwagi lesznian na to, by nie wrzucać odpadów do toalety czy wpustów deszczowych. Do mieszkańców oraz spółdzielni mieszkaniowych trafiły ulotki informujące o tym, co nie powinno trafiać do kanalizacji, o akcji informowano również w Internecie. Działania edukacyjne prowadzi także Ostrów Wielkopolski, który dąży do pogłębienia wiedzy mieszkańców na temat racjonalnej gospodarki zasobami.

 

© CONSTANS PR


Najlepiej zacząć jak najwcześniej
Szczególnie ważna jest edukacja ekologiczna prowadzona wśród dzieci i młodzieży. Daje ona szansę na wykształcenie dobrych nawyków na przyszłość, a najmłodsi członkowie rodziny mogą swoim podejściem zarazić także dorosłych domowników. Dlatego też znaczna część działań edukacyjnych w miastach jest adresowana do dzieci i młodzieży. Przykładem może być akcja „Pijemy leszczyńską kranówkę”, w ramach której w szkołach w gminie Leszno zainstalowano tzw. poidełka, z których mogą korzystać wszyscy uczniowie. Wszystko po to, by przekonać ich, że woda kranowa może być smaczna i zdrowa. W Częstochowie zorganizowano natomiast warsztaty „Inżynier – zawód XXI wieku” dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych, podczas których licealiści w warunkach laboratoryjnych badali wodę m.in. pod względem obecności mikroorganizmów. We Wrocławiu projekt „Hydrowakacje” służył natomiast promowaniu wiedzy na temat wrocławskich wodociągów oraz nt. Centrum Edukacji Ekologicznej „Hydropolis”. W Jastrzębiu-Zdroju od kilku lat działa zaś Centrum Edukacji Ekologicznej „Kropelka”, powołane do życia przez Jastrzębskie Zakładu Wodociągów i Kanalizacji. S.A. Do dyspozycji dzieci i młodzieży są m.in. makiety obrazujące obieg wody w przyrodzie, mini laboratorium czy ścieżka edukacyjna „Rzeka Wiedzy”. Dzięki temu można od najmłodszych lat uświadamiać uczniów na temat tego, jak cenne są zasoby wodne.


JAK OSZCZĘDZAĆ WODĘ?
Każdy może ograniczyć zużycie wody w swoim domu. Takie działania mają pozytywny wpływ na środowisko oraz pozwalają obniżyć rachunki. Co możemy zrobić?


1. Zakręcanie wody
Warto zadbać o nawyk używania wody tylko wtedy, gdy rzeczywiście jest potrzebna i zakręcać ją podczas mycia zębów czy golenia się, a w celu umycia naczyń nalewać wody do zlewu lub korzystać ze zmywarki. Dużą oszczędność wody może też przynieść rezygnacja z kąpieli w wannie na rzecz szybkiego prysznica.


2. Cieknące urządzenia
Należy naprawić wszystkie cieknące urządzenia w domu. Choć może się wydawać, że z nieszczelnego kranu kapie tylko odrobina wody, ilość ta może mieć już znaczenie w skali miesiąca czy roku.


3. Nowoczesne wyposażenie
Przy okazji remontu łazienki czy kuchni warto wybrać wyposażenie pozwalające na ograniczenie zużycia wody: jednouchwytowe krany zamiast tych z dwoma kurkami, perlatory napowietrzające strumień wody czy toaletę wyposażoną w możliwość wyboru ilości wody wykorzystywanej do spłukiwania.


4. Oszczędne zmywanie i pranie
Jeżeli tylko jest taka możliwość, lepiej korzystać z nowoczesnych pralek czy zmywarek, które wykorzystują niewielką ilość wody i energii. Urządzenia te należy nastawiać tylko wtedy, gdy są pełne, chyba że urządzenie posiada funkcję zmniejszenia zużycia wody przy niepełnym załadunku.


5. Podlewanie roślin
W sytuacji, gdy do umycia jest większa liczba warzyw czy owoców, zamiast płukać je pod bieżącą wodą, warto napuścić wodę np. do miski, a po użyciu ponownie wykorzystać ją do podlewania roślin. W przypadku posiadania niewielkiego ogrodu, lepiej podlewać rośliny za pomocą konewki niż węża ogrodowego. Dobrym pomysłem jest również zbieranie deszczówki na ten cel.

6. Odpadki a kanalizacja
Nie należy wrzucać odpadów do toalety – każde spłukanie to kilka litrów zmarnowanej wody, poza tym grozi to zatkaniem kanalizacji. Zlew kuchenny powinien zaś być wyposażony w sitko, tak aby nie marnować wody na spłukiwanie resztek jedzenia.

 

© fotolia


*Polska Fundacja Ochrony Zasobów Wodnych
**Pracownia Hydrologii i Gospodarki Wodnej Uniwersytetu Łódzkiego


(mp)